მართალია, შეიძლება არსებობდეს მეტაფიზიკური სამყარო; ამის აბსოლუტური შესაძლებლობა ძნელად სადავოა. ჩვენ ყველაფერს ვხედავთ ადამიანის თავის მეშვეობით და არ შეგვიძლია ამ თავის მოჭრა; მიუხედავად იმისა, რომ მაინც რჩება კითხვა, რა იქნებოდა სამყარო, თუ ვინმეს მოეწყვეტოდა იგი.
(It is true, there could be a metaphysical world; the absolute possibility of it is hardly to be disputed. We behold all things through the human head and cannot cut off this head; while the question nonetheless remains what of the world would still be there if one had cut it off.)
ფრიდრიხ ნიცშეს ეს ციტატა ასახავს ღრმა ფილოსოფიურ კვლევას რეალობის ბუნებისა და ადამიანის აღქმის შესახებ. ნიცშე გვთავაზობს მეტაფიზიკური სამყაროს პოტენციურ არსებობას - არამატერიალურ სფეროს ფიზიკური რეალობის მიღმა. ის აღიარებს, რომ მისი აბსოლუტური შესაძლებლობის უარყოფა ადვილი არ არის. თუმცა, ის, რაც კრიტიკულ ყურადღებას იპყრობს, არის ეპისტემოლოგიური შეზღუდვა, რომელსაც ის ხაზს უსვამს: ადამიანები ყველაფერს აღიქვამენ გაფილტრული საკუთარი შემეცნებითი შესაძლებლობების – „ადამიანის თავის“ მეშვეობით. ეს მეტაფორა ხაზს უსვამს ადამიანის აღქმის განუყოფლობას რეალობისგან, რაც იმას ნიშნავს, რომ მთელი გამოცდილება აუცილებლად სუბიექტურია და ინტერპრეტირებულია ადამიანის ცნობიერების ფარგლებში.
აზროვნების ექსპერიმენტი, რომელსაც ნიცშე გვთავაზობს - იმის ფიქრი, თუ რა დარჩება სამყაროდან, თუ "თავი" მოჭრილიყო - იკვლევს ძლიერ დაძაბულობას ონტოლოგიას (რა არის) და ეპისტემოლოგიას (როგორ და შეგვიძლია თუ არა ვიცოდეთ რა არის) შორის. ის გვიბიძგებს დავსვათ კითხვა, რამდენად ეყრდნობა ჩვენი გაგება დამკვირვებელს და რამდენად არსებობს დამოუკიდებლად. ეს ჩანაფიქრი ცხადყოფს ადამიანის ცოდნის შინაგან შეზღუდვებს და რეალობის, შესაძლოა, შეუცნობელ ბუნებას ადამიანის გამოცდილების მიღმა.
ამ იდეის გამოძახებით ნიცშე დახვეწილად აკრიტიკებს მეტაფიზიკურ პრეტენზიებს, რომლებიც უგულებელყოფენ ამ ადამიანის აღქმის საზღვრებს. იგი იწვევს უფრო ღრმა თავმდაბლობას ეპისტემოლოგიაში, იმის აღიარებით, რომ მეტაფიზიკური სამყაროს არსებობის შემთხვევაშიც კი, მასზე ჩვენი წვდომა აუცილებლად შუამავლობით ხდება ჩვენი სენსორული და შემეცნებითი აპარატით. ეს ძლიერ ეხმიანება თანამედროვე ფილოსოფიურ დებატებს გარეგნობასა და რეალობას შორის განსხვავებაზე, სუბიექტურსა და ობიექტურს შორის და აგრძელებს რეფლექსიის პროვოცირებას იმაზე, თუ როგორ ვაშენებთ მნიშვნელობასა და ჭეშმარიტებას.
