რელიგია არ არის ადამიანის ურთიერთობა ღმერთთან, ეს არის ადამიანის ურთიერთობა ადამიანთან.
(Religion is not man's relationship to God, it is man's relationship to man.)
ელი ვიზელის ეს ციტატა ეჭვქვეშ აყენებს რელიგიის ტრადიციულ აღქმას, როგორც პიროვნულ სულიერ კავშირს ინდივიდსა და ღვთაებას შორის. ამის ნაცვლად, ის ხაზს უსვამს რწმენის სოციალურ და კომუნალურ ასპექტებს, რაც ვარაუდობს, რომ რელიგია უმთავრესად ფუნქციონირებს ადამიანთა შორის ურთიერთობების გასაძლიერებლად. ხაზგასმით, რომ რელიგია ეხება ადამიანთა ურთიერთქმედებას, ვისელი ყურადღებას ამახვილებს იმაზე, თუ რა გავლენას ახდენს რწმენა საზოგადოების ერთიანობაზე, მორალურ ღირებულებებსა და კოლექტიურ პასუხისმგებლობაზე. ბევრ რელიგიურ ტრადიციაში, რიტუალები და დოქტრინები მიზნად ისახავს არა მხოლოდ უმაღლესი ძალაუფლების პატივისცემას, არამედ თანაგრძნობის, გაგებისა და სოლიდარობის განვითარებას საზოგადოების წევრებს შორის. ეს პერსპექტივა გვაიძულებს განვიხილოთ, თუ როგორ აყალიბებს რელიგიური სწავლებები ჩვენს სოციალურ სინდისს და ეთიკურ ქცევას სხვების მიმართ. ის ასევე იწვევს თანაგრძნობისა და ურთიერთპატივისცემის მნიშვნელობაზე დაფიქრებას საზოგადოების ინსტიტუტებში, აძლიერებს აზრს, რომ რელიგიის ნამდვილი არსი ვრცელდება ინდივიდუალურ ხსნაზე და მოიცავს ჩვენს კოლექტიური პასუხისმგებლობებს. ფართო ინტერპრეტაციით, ვისელის განცხადება მხარს უჭერს რელიგიის შეხედულებას, რომელიც დაფუძნებულია ადამიანურ კავშირებსა და თანაგრძნობაში, რაც ხაზს უსვამს მორალურ მოვალეობებს, რომლებიც ერთმანეთის ვალში ვართ ადამიანთა საერთო გამოცდილებაში. ამ განზომილების აღიარებამ შეიძლება გამოიწვიოს უფრო თანამგრძნობი საზოგადოება, სადაც რელიგიური პრაქტიკა ემსახურება ჰარმონიული თანაარსებობის საფუძველს, ხაზს უსვამს იმას, რომ რელიგიის სიძლიერე მდგომარეობს მის უნარში, გააერთიანოს და არა გაყოფა. საბოლოო ჯამში, ეს ციტატა მოგვიწოდებს ვიფიქროთ იმაზე, არის თუ არა რწმენის საფუძველი საკუთარი თავის გადალახვა სხვებთან მნიშვნელოვანი ურთიერთობების დამყარებაზე და როგორ შეიძლება ამგვარმა გაგებამ ხელი შეუწყოს მშვიდობასა და გაგებას მრავალფეროვან თემებში.