როდესაც სიკვდილი მოდის, ჩვენ არასდროს ვნანობთ სინაზეს, არამედ სიმძიმეს.
(When death comes it is never our tenderness that we repent from, but our severity.)
ეს ღრმა დაკვირვება იწვევს ჩვენი ურთიერთობების ბუნებას და იმ თვისებებს, რომლებსაც ყველაზე მეტად ვაფასებთ სიცოცხლის დასასრულის წინაშე. ხშირად, ჩვენი ცხოვრების განმავლობაში, ჩვენ ვატარებთ განსჯას, კრიტიკას ან სიმკაცრეს სხვების მიმართ, შესაძლოა განპირობებული იყოს წესრიგის, სამართლიანობის ან პირადი სტანდარტებისადმი ჩვენი სურვილით. სიმძიმის ეს ქმედებები - იქნება ეს გამოხატული უხეში სიტყვებით, მკაცრი დისციპლინით თუ თანაგრძნობის შეკავებით - ჩვეულებრივ, წარუშლელ კვალს ტოვებს ჩვენს სინდისზე, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც სიკვდილი იწვევს იმის გადაფასებას, რაც ნამდვილად მნიშვნელოვანია. ის ვარაუდობს, რომ ბოლო მომენტებში ადამიანები ნანობენ არა მათი სიკეთის, მოთმინებისა და სინაზის ქმედებებს, არამედ სიმკაცრისა და სიცივის მომენტებს, რომლებიც შეიძლებოდა ჩაენაცვლებინათ გაგებითა და სიყვარულით. ასეთი შეხედულებები გვაიძულებს განვავითაროთ ისეთი თვისებები, როგორიცაა თანაგრძნობა, მოთმინება და სიმშვიდე მთელი ცხოვრების განმავლობაში, რადგან ისინი გახდებიან ნამდვილი საგანძური ჩვენს მემკვიდრეობასა და მეხსიერებაში. სხვებთან სიკეთით მიახლოების სწავლა არა მხოლოდ აუმჯობესებს მათ ცხოვრებას, არამედ გვაძლევს გარანტიას, რომ ჩვენი რეფლექსიის მომენტებში ჩვენ გავთავისუფლდებით სინანულის ტვირთისაგან, რომ ზედმეტად მძიმე ვიყავით. ის ხაზს უსვამს უნივერსალურ ჭეშმარიტებას - რომ ჩვენი უფრო რბილი სათნოებები, როგორიცაა გულმოწყალება და თანაგრძნობა, არის ჩვენი ყველაზე გამომსყიდველი თვისებები. ამ სათნოების ყოველდღიური აღზრდა ამდიდრებს ჩვენს არსებობას, გარდაუვალ შეხვედრას სიკვდილთან სიმშვიდის წყაროდ აქცევს და არა სინანულს. საბოლოო ჯამში, ეს ციტატა იწვევს ღრმა ინტროსპექციას იმის შესახებ, თუ როგორ ვირჩევთ ცხოვრებას და ფასეულობებს, რომლებსაც პრიორიტეტად ვანიჭებთ, შეგვახსენებს, რომ სინაზე ჩვენს ქმედებებში აყალიბებს კარგად ცხოვრების ნამდვილ საზომს.
