Ik dacht dat dit voor iedereen duidelijk moest zijn, net zoals het voor mij duidelijk leek; en dat, als eenmaal duidelijk werd dat we op de rand stonden, alle grote mogendheden zouden stoppen en terugdeinzen voor de afgrond.
(I thought this must be obvious to everyone else, as it seemed obvious to me; and that, if once it became apparent that we were on the edge, all the Great Powers would call a halt and recoil from the abyss.)
Dit citaat vat de vaak over het hoofd geziene veronderstelling samen dat collectieve rationaliteit en bewustzijn catastrofale gevolgen kunnen voorkomen, vooral onder machtige landen. De spreker reflecteert op de overtuiging dat zodra de ernst van een gevaarlijke situatie duidelijk wordt voor alle betrokken partijen, er vanzelfsprekend een consensus zal volgen om te stoppen of te de-escaleren. De geschiedenis heeft echter herhaaldelijk aangetoond dat dit niet het geval is; strategische misrekeningen, wantrouwen en tegenstrijdige belangen leiden er vaak toe dat landen gevaarlijke paden blijven bewandelen, ondanks het collectieve bewustzijn van de potentiële ramp. Het idee dat de waardigheid van rationele vooruitziende blik actoren inherent van de rand af zal leiden, vereenvoudigt de complexe dynamiek van de internationale politiek. Bovendien benadrukt het een tragisch optimisme – een veronderstelling dat degenen die aan de macht zijn over de morele en strategische helderheid zullen beschikken om wederzijdse vernietiging te voorkomen wanneer ze worden geconfronteerd met dreigende chaos. Deze strijdkreet is vooral relevant bij grote mondiale conflicten, zoals de wereldoorlogen, waar de waarschuwingssignalen vaak zichtbaar waren, maar toch werden genegeerd of verkeerd begrepen. Het zet ons ertoe aan om na te denken over de vraag of mensen werkelijk in staat zijn wederzijds gevaar te onderkennen en verstandig te handelen, of dat diepgewortelde concurrentie-instincten en nationalisme zwaarder wegen dan voorzichtigheid. Vanuit filosofisch perspectief roept het ook vragen op over collectieve rationaliteit versus individuele of nationale belangen en het belang van vooruitziendheid. Uiteindelijk dient het als een ontnuchterende herinnering aan hoe kwetsbaar vrede kan zijn en hoe belangrijk het is om echt begrip en zelfbeheersing tussen landen te bevorderen voordat onomkeerbare drempels worden overschreden.