Wojna to przede wszystkim katalog błędów.
(War is mainly a catalogue of blunders.)
Ten cytat Winstona Churchilla zwięźle oddaje często tragiczną i absurdalną naturę działań wojennych. Historycznie rzecz biorąc, konflikty wielokrotnie pokazały, że wiele wojen, pomimo ich niszczycielskich konsekwencji, charakteryzuje się strategicznymi błędnymi ocenami, błędną komunikacją i niezamierzonymi konsekwencjami. Takie błędy mogą niepotrzebnie eskalować konflikty i przedłużać przemoc, ostatecznie kosztując więcej istnień ludzkich i zasobów, niż to konieczne. Uznanie, że wojny są pełne błędów, powoduje przeniesienie uwagi z postrzegania ich jako nieuniknionych lub chwalebnych wysiłków na zrozumienie ich pułapek, których można uniknąć. Zachęca przywódców i narody do poszukiwania rozwiązań dyplomatycznych i zachowania ostrożności przed pogrążeniem się w konflikcie, uznając, że wiele aktów agresji opiera się na błędnych obliczeniach lub złym osądzie. W dzisiejszym kontekście perspektywa ta pozostaje niezwykle aktualna. Współczesna wojna, choć zaawansowana technologicznie, wciąż nosi ślady ludzkich błędów – od wadliwej inteligencji po błędne procesy decyzyjne. Cytat zachęca również do refleksji nad znaczeniem uczenia się na błędach z przeszłości, wspierania przejrzystości i promowania pokojowego współistnienia, aby zapobiec wymknięciu się konfliktów spod kontroli. Ostatecznie obserwacja Churchilla podkreśla, że wojny są często kształtowane przez niedoskonałości i zawodność natury ludzkiej. Uznanie tych błędów daje możliwość nadania priorytetu negocjacjom zamiast przemocy i podejścia do stosunków międzynarodowych z pokorą i chęcią rozwiązywania różnic w drodze dyplomacji, a nie destrukcyjnego konfliktu. Takie podejście mogłoby ocalić życie i zasoby, czyniąc zrozumienie wojny jako serii błędów krytycznym spostrzeżeniem zarówno dla decydentów, strategów wojskowych, jak i obywateli.