Co się stało z architekturą od czasu drugiej wojny światowej, że jedynymi przechodniami, którzy mogą ją bez bólu kontemplować, są ci wyposażeni w biały kij i psa?
(What has happened to architecture since the second world war that the only passers - by who can contemplate it without pain are those equipped with a white stick and a dog?)
Cytat Bernarda Levina w przejmujący sposób kwestionuje trajektorię projektowania architektonicznego i jego wpływ na odbiór publiczny od czasów II wojny światowej. Sugeruje, że współczesna architektura stała się tak nieprzyjemna i odstręczająca, że tylko osoby z wadą wzroku – których symbolem są osoby z białymi laskami i psami przewodnikami – mogą ją oglądać bez odczuwania dyskomfortu i rozpaczy. Metafora ta sugeruje, że walory estetyczne lub funkcjonalne nowoczesnej architektury mogą być wadliwe lub niewystarczające, co prowadzi do bolesnych lub przygnębiających doświadczeń dla widzących obserwatorów.
Refleksja ta podnosi głębsze kwestie dotyczące ewolucji stylów architektonicznych w następstwie globalnego konfliktu, który radykalnie zmienił społeczeństwa, technologie i krajobrazy miejskie. W architekturze powojennej narodził się modernizm i brutalizm, które choć od samego początku były innowacyjne i przyszłościowe, często były krytykowane za chłodność, bezosobowość i surowość. Uwaga Levina odzwierciedla kulturowe poczucie, że być może projekty te nie rezonowały emocjonalnie ani nie harmonizowały z estetyką na skalę ludzką, co doprowadziło do postrzegania środowisk jako nieproszonych, a nawet wrogich.
Jest to wezwanie do ponownego rozważenia, w jaki sposób decyzje architektoniczne wpływają nie tylko na środowisko zabudowane, ale także na emocjonalne i psychiczne samopoczucie osób zamieszkujących te przestrzenie lub poruszających się po nich. Cytat wzywa architektów i planistów do priorytetowego traktowania empatii, piękna i ludzkich doświadczeń obok funkcjonalności. Przywołując obraz niewidomych jako jedynych oszczędzonych „bólu” kontemplacji, Levin ironicznie podkreśla wizualne cierpienie powodowane przez niektóre nowoczesne formy architektoniczne.
Ostatecznie cytat służy jako krytyka i przypomnienie: architektura to nie tylko schronienie i użyteczność; jest wyrazem kulturowym, który głęboko wpływa na życie codzienne, tożsamość społeczną i zdrowie emocjonalne. Zatem paradygmat architektoniczny po II wojnie światowej może zasługiwać na rygorystyczną ponowną ocenę na korzyść projektów, które raczej inspirują niż niepokoją tych, którzy je oglądają.